Listići, humoristička zbirka, brojevi 1-52 za 1920 - urednik Jovan Protić

LISTIĆI : humoristična zbirka. Knjiga I. / sabrao Jovan Protić. Sarajevo : Zemaljska štamparija, 1920. Kompletno prvo godište, br. 1–52. Prilog listu „Narodno jedinstvo“. 

„Listići“ su bili sarajevski humorističko-satirični časopis, jedan od prvih posleratnih humorističko-književnih časopisa u Bosni i Hercegovini, pokrenut početkom 1920. kao književni dodatak dnevnom listu „Narodno jedinstvo“. Pokrenuo ih je i sastavljao Jovan Protić, književnik i humorista, a odgovorni urednik bio je Jovo F. Ivanišević, tadašnji glavni i odgovorni urednik „Narodnog jedinstva“.  Pojedinačni brojevi su izlazili kao prilog „Narodnom jedinstvu“, sa kontinuiranom paginacijom, a zatim su mogli biti povezani kao zasebna knjiga. 

"Listići" su izlazili 1920–1921. godine:

God. I, knjiga I (1920), broj 1 (3. I 1920) – 52 (24. XII 1920), strana 480;
God. II, knjiga II (1921).

Protić u uvodu praktično daje program časopisa. Kaže da će se baviti isključivo humorom i satirom, koliko god oni imali veze sa književnošću i društvenim životom. Posebno kaže da postoji mnogo takvih radova rasutih po književnim i političkim listovima i da „Listići“ žele da ih ponovo iznesu na videlo i registruju šta se na tom polju kod nas radilo. Bio je zamišljen kao neka vrsta tekuće antologije srpske, jugoslovenske i strane humorističke književnosti. 

Ova knjiga je praktično antologija srpske humorističke i satirične književnosti početka XX veka:

U časopisu su zastupljeni neki od najznačajnijih srpskih i jugoslovenskih književnika: Branislav Nušić, Radoje Domanović, Stevan Sremac, Jovan Dučić, Vojislav Ilić, Zmaj Jovan Jovanović, Đura Jakšić, Branko Radičević, Aleksa Šantić, Petar Petrović Njegoš, Simo Matavulj, Svetozar Ćorović, Veljko Petrović i Stanislav Vinaver, kao i tekstovi Jovana Skerlića, A. G. Matoša i Vladimira Gaćinovića. Objavljivani su i prevodi Čehova, Anatola Fransa, Marka Tvena, Averčenka, Mikszátha i Jeromea K. Jeromea.  Posebno je zanimljiv Vinaverov blok imitacija. Tu se kao predmet parodije pojavljuju neki veoma veliki tadašnji savremeni pesnici, između ostalih Miloš Crnjanski, Milan Rakić, Sima Pandurović, Vladislav Petković Dis, Milutin Bojić

List „Narodno jedinstvo“ je nastao odmah nakon raspada Austrougarske. Prvi broj izašao je 4. novembra 1918., kao organ Narodnog vijeća za Bosnu i Hercegovinu, a potom je menjalo službeni status kako se menjala državna administracija. Istovremeno je funkcionisalo i kao informativni dnevni list. Glavni i odgovorni urednik od 20. decembra 1918. bio je Jovo F. Ivanišević, i na tom mestu ostao je sve do 1932.  Pregled istorije „Narodnog jedinstva“ navodi da je redakcija lista bila smeštena upravo na drugom spratu zgrade Zemaljske štamparije na tadašnjoj Obali Stepe Stepanovića.

Jovan Protić (Tovariševo, 7. februar 1868 – Sarajevo, 22. novembar 1926) bio je književnik, humorista, dramski pisac i pravoslavni bogoslov. Završio je gimnaziju u Novom Sadu i Bogosloviju u Sremskim Karlovcima. Radio je kao kapelan u Zemunu, administrator parohije u Krušedolu, zatim kao gimnazijski katiheta u Mostaru od 1898. do 1912, a potom u Sarajevu do smrti. Bio je jedan od glavnih organizatora mostarskog književnog života, učestvovao je u pokretanju „Zore“ i čuvene edicije „Mala biblioteka“ Pahera i Kisića. Кoristio је i pseudonim Mita Kradić.

Ovaj redakcijski ukoričen primerak koji sadrži sva 52 broja za 1920. godinu, kao i zaseban nalovni list, pre Drugog svetskog rata bio je deo fonda biblioteke Narodnog pozorišta u Sarajevu, čiji pečati se nalaze u knjizi. Ekstremno redak list, a posebno kompletno godište. Prema COBISS-u samo Matica srpska i NBS imaju u svojim fondovima po jedno godište.